Addysg Cydberthynas a Rhywioldeb

Addysg Cydberthynas a Rhywioldeb

Mae Addysg Cydberthynas a Rhywioldeb yn offeryn hanfodol ar gyfer gwella gwybodaeth pobl ifanc am iechyd rhywiol a pherthnasoedd, a’u paratoi ar gyfer cynnal perthnasoedd hapus, iach a boddhaus pan fyddant yn oedolion, yn ogystal ag annog agweddau iach tuag at eraill mewn cymdeithas. 

Yn ôl y canllawiau cyfredol ar gyfer addysg perthnasoedd a rhywioldeb mewn ysgolion, mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod bod ysgolion yn chwarae rhan ganolog wrth gael effaith gadarnhaol a pharhaus ar iechyd a lles rhywiol plant a phobl ifanc. Mae Llywodraeth Cymru yn credu y dylai pob dysgwr yng Nghymru dderbyn addysg perthnasoedd ac rhywioldeb o ansawdd uchel (RSE) fel rhan o'u datblygiad personol a chymdeithasol.

O dan y canllawiau cyfredol, mae’n ofynnol i gyrff llywodraethu pob ysgol a gynhelir lunio datganiad ysgrifenedig ar wahân o’i pholisi mewn perthynas â darparu addysg rhyw a’i ddiweddaru’n gyson.

Mae’n ofynnol i ysgolion hefyd sicrhau bod copïau o’r datganiad ar gael er mwyn i rieni disgyblion cofrestredig yn yr ysgol ei weld. Rhaid iddynt hefyd ddarparu copi o’r datganiad am ddim i unrhyw riant sy’n gofyn am un. Rhaid i’r polisi gynnwys datganiad ynghylch hawl y rhieni i eithrio eu plentyn o wersi addysg rhyw.

Nid yw’n ofynnol i ysgolion cynradd ddarparu addysg rhyw fel rhan o’r cwricwlwm sylfaenol. Gall ysgolion cynradd ddarparu addysg rhyw ond gwneir hynny yn ôl disgresiwn yr ysgol.

Rhaid i bob ysgol uwchradd a gynhelir gynnwys addysg rhyw ar gyfer pob disgybl cofrestredig fel rhan o gwricwlwm craidd yr ysgol.

Gall ysgolion arbennig a gynhelir ac Unedau Cyfeirio Disgyblion ddarparu addysg rhyw ar gyfer dysgwyr oedran cynradd. Rhaid iddynt ddarparu addysg rhyw ar gyfer dysgwyr oedran uwchradd yn yr ysgol.

Cychwynnwyd adolygiad o’r cwricwlwm yng Nghymru gan Lywodraeth Cymru yn 2014, o dan arweiniad yr Athro Graham Donaldson, a chyhoeddwyd yr adroddiad o’r adolygiad hwn ym mis Chwefror 2015. Ymhlith yr argymhellion mae cydnabod mai diben y cwricwlwm yng Nghymru yw sicrhau bod plant a phobl ifanc yn datblygu’n unigolion iach a hyderus sy’n gwybod sut i gael y wybodaeth a’r gefnogaeth i gadw’n ddiogel ac iach a gwneud penderfyniadau pwyllog am eu ffordd o fyw a rheoli risgiau. O ystyried hyn, mae’n debygol y bydd y broses o gryfhau addysg rhyw a pherthnasoedd mewn lleoliadau addysg yn dilyn o’r adroddiad hwn.

Addysg Rhyw a Pherthnasoedd mewn Lleoliadau Cymunedol

Cydnabyddir nad yw addysg rhyw a pherthnasoedd yn gyfyngedig i gwricwlwm ysgolion prif ffrwd. Bydd pobl ifanc yn gallu cael, a dylent gael gwybodaeth ac arweiniad mewn unrhyw leoliad a fynychir ganddynt, gan gynnwys gwasanaethau ieuenctid, canolfannau cymunedol, lleoliadau gofal preswyl ac ati. At y diben hwn, yn deillio o dasg sy’n rhan o’r Cynllun Gweithredu Iechyd a Lles Rhywiol ar gyfer Cymru, 2010-2015, lluniodd y Gymdeithas Cynllunio Teulu ganllaw ar gyfer darparu addysg rhyw a pherthnasoedd mewn lleoliadau cymunedol ar gyfer Rhwydwaith Iechyd Rhywiol Cymru Gyfan yn 2012. Mae’r canllaw hwn ar gyfer gweithwyr proffesiynol sy’n darparu addysg rhyw a pherthnasoedd mewn lleoliadau cymunedol, i’w helpu i baratoi, cynllunio a darparu addysg rhyw a pherthnasoedd effeithiol a pherthnasol sy’n denu sylw pobl ifanc.

Addysg Rhyw a Pherthnasoedd yn y Cartref

Mae’n bwysig cydnabod y rôl hollbwysig y gall rhieni ei chwarae mewn addysg rhyw person ifanc. Mae’r dystiolaeth ar gyfer cyfraniad rhieni at addysg rhyw a pherthnasoedd yn gadarn, o safbwynt y rhieni a’r person ifanc, fel y dengys yr enghreifftiau hyn o friff tystiolaeth 2011 o sioe y Fforwm Addysg Rhyw.

  • Roedd naw o bob deg o rieni a holwyd mewn un rhanbarth yn Lloegr o’r farn y dylent drafod rhyw gyda’u plant, ond dim ond eu hanner a ddywedodd eu bod wedi gwneud hynny (Ingham a Carrera 1998 – arolwg o 750 o rieni yn Wessex). Mewn arolwg arall gyda 500 o rieni ym Mryste, dywedodd 77 y cant y dylai plant fod yn cael gwybodaeth am ryw a pherthnasoedd gan eu rhieni (NHS Bristol 2009).
  • Dywedodd hanner y bobl ifanc rhwng 11-14 oed a holwyd mewn un arolwg eu bod eisiau siarad am ryw gyda’u rhieni am eu bod yn amau’r wybodaeth y maent yn ei chael gan eu ffrindiau (Populus 2008).

O ystyried hyn, yn deillio o dasg sy’n rhan o’r Cynllun Gweithredu Iechyd a Lles Rhywiol ar gyfer Cymru, 2010-2015,  comisiynodd Rhwydwaith Iechyd Rhywiol Cymru Gyfan y Gymdeithas Cynllunio Teulu i ddatblygu ‘Taflenni Cyngor i Rieni’ y gellir eu lawrlwytho, er mwyn helpu rhieni yn eu trafodaethau gyda’u plant am iechyd rhywiol a thyfu’n oedolion. Mae’r gyfres o ddeuddeg taflen wybodaeth ddwyieithog ar gael i’w lawrlwytho o’r gronfa ddata adnoddau.

Darllenwch fwy

 

Cydsyniad a The

I weld mwy o fideos ar y testun hwn, ewch i'r dudalen sain a golwg

Mae ymchwil o bob cwr o’r byd yn dangos yn glir mai anaml y mae addysg rhywioldeb yn arwain at weithgaredd rhywiol cynnar, os o gwbl. Gall addysg rhywioldeb arwain at ymddygiad rhywiol diweddarach a mwy cyfrifol neu ni chaiff unrhyw effaith amlwg ar ymddygiad rhywiol.
UNESCO, 2009

Eisiau cyfrannu at yr adran hon?

Anfonwch y wybodaeth yr hoffech ei hychwanegu at y rhwydwaith

 

RT : In women, 1/2 bottle of wine/night or 23 cigarettes/week have similar cancer risks. Both add 36 cancers per 1000 users. Wa…

@PHNetworkCymru

Shaping our future in wales: Public Health Network Cymru Conference part 2 http://t.co/ypAiRCT4F7

@PHNetworkCymru

RT : #FuturesCymru2019 Future Generations Commissioner for Wales is opening the Shaping Our Fu…

@PHNetworkCymru