Iechyd Rhywiol

Iechyd Rhywiol

Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn diffinio Iechyd Rhywiol fel ‘…cyflwr o les corfforol, emosiynol, meddyliol a chymdeithasol yn gysylltiedig â rhywioldeb; nid dim ond absenoldeb clefydau, problemau neu wendid ydyw.’ (WHO, 2006).

Mae’r diffiniad hwn yn chwarae rhan hollbwysig wrth bwysleisio nad yw iechyd rhywiol mewn cyd-destun iechyd cyhoeddus yn ymwneud â rheoli a thrin afiechyd rhywiol yn unig – drwy roi’r offer a’r wybodaeth i bobl sicrhau datblygiad rhywiol iach a pherthnasoedd rhywiol diogel, gallwn helpu i atal achosion o afiechyd a heintiau rhywiol.

O safbwynt iechyd cyhoeddus, nod y gwaith ar y pwnc hwn yw:

Helpu i atal:

  • Heintiau a drosglwyddir yn rhywiol (STIs) gan gynnwys HIV
  • Beichiogrwydd anfwriadol, yn enwedig o dan 18 oed
  • Cam-drin a cham-fanteisio’n rhywiol (ar blant neu oedolion)
  • Trafferthion seicorywiol

 Hyrwyddo manteision iechyd:

  • Partneriaethau cydgefnogol
  • Bod yn gyfforddus â’ch hunaniaeth rywiol eich hun

Mae cysylltiad rhwng iechyd rhywiol a nifer o faterion iechyd cyhoeddus eraill, megis alcohol ac effeithiau meddwdod ar ymddygiad peryglus. Bydd cyflawni gwelliannau mewn iechyd rhywiol yn cyfrannu at dargedau â blaenoriaeth pwysig, megis lleihau nifer yr achosion o bwysau geni isel.

Mae iechyd rhywiol unigolyn yn rhywbeth sy’n breifat iawn iddynt hwy, a bydd llawer o bobl yn amharod i ofyn am gymorth neu wybodaeth. Rhaid i wasanaethau ac ymyriadau geisio bod yn hygyrch, yn gyfeillgar ac yn gefnogol er mwyn annog pobl i gymryd camau i wella eu hiechyd rhywiol. Mae cynyddu cyfleoedd i gael gafael ar wasanaethau iechyd rhywiol yn hanfodol er mwyn gwella iechyd rhywiol y genedl.

Mae’n bwysig cydnabod bod unigolyn yn fod rhywiol drwy gydol ei oes. O newidiadau biolegol yng nghyfnod y glasoed i heriau mynd yn hŷn, bydd iechyd rhywiol yn cael effaith sylweddol ar ddatblygiad cymdeithasol unigolyn. Mae addysg rhyw a pherthnasoedd dda yn hollbwysig yn hyn o beth - drwy roi’r wybodaeth sydd ei hangen ar bobl i sicrhau datblygiad rhywiol da o’r glasoed tan yn oedolion, dylent allu meithrin a datblygu perthnasoedd iach, hapus a theg drwy gydol eu hoes, a bod yn gyfrifol am reoli perthnasoedd rhywiol diogel a phleserus.

Bydd gan unigolyn awdurdodedig, hyddysg y wybodaeth a’r cyfrifoldeb hefyd i wneud penderfyniadau ynglŷn â chael plant. Mae cysylltiad amlwg rhwng beichiogrwydd ac iechyd mamau ac iechyd rhywiol da – mae atal, neu drin heintiau a drosglwyddir yn rhywiol ymysg mamau yn sicrhau na chânt eu trosglwyddo i’r plentyn. Mae rhoi’r dechrau gorau mewn bywyd i’r plentyn yn dechrau drwy roi’r profiad mamolaeth gorau posibl i’r fam. Felly, mae hyrwyddo iechyd rhywiol da nid yn unig yn bwysig i’r genhedlaeth sy’n fyw heddiw – mae’n hanfodol i ddatblygiad iach cenedlaethau’r dyfodol.  

Ar y dudalen hon, a thrwy’r dolenni sy’n arwain ohoni, cewch ragor o wybodaeth am y gwaith sy’n cael ei wneud yng Nghymru i fynd i’r afael â phryderon iechyd rhywiol sy’n berthnasol heddiw, yn ogystal â gwersi a ddysgwyd o feysydd eraill a allai ddylanwadu ar ddatblygiad parhaus gwasanaethau a pholisïau iechyd rhywiol yng Nghymru. 

Darllenwch fwy

 

Clinig Pobl Ifanc - Sut Beth Ydyw?

I weld mwy o fideos ar y testun hwn, ewch i'r dudalen sain a golwg

Eisiau cyfrannu at yr adran hon?

Anfonwch y wybodaeth yr hoffech ei hychwanegu at y rhwydwaith

 

Click on the following link to see what's behind door number 13 on our Christmas countdown http://t.co/ssQ97rEJLy http://t.co/0zO8cUJ5qm

@PHNetworkCymru

Click on the following link to see what's behind door number 13 on our Christmas countdown http://t.co/mvxAfT8dbk http://t.co/wmQG8MAUBj

@PHNetworkCymru

Click on the following link to see what's behind door number 13 on our Christmas countdown http://t.co/YX8KcObnr2 http://t.co/Wv87dvOTcW

@PHNetworkCymru