Canser

Canser

Cyflwr yw canser lle mae celloedd mewn rhan benodol o'r corff yn tyfu ac yn rhannu mewn ffordd na ellir ei rheoli. Gall y celloedd canser ymosod ar y meinwe iach sy'n eu hamgylchynu a'i dinistrio, ynghyd â dinistrio organau. Mae canser weithiau'n dechrau mewn un rhan o'r corff cyn lledu i rannau eraill. Y term am y broses hon yw metastasis. Mae dros 200 o wahanol fathau o ganser, y mae i bob un ei ddiagnosis a'i driniaeth ei hun.

Mae canser yn gyflwr cyffredin iawn. Yn 2011, cafodd bron 331,500 o bobl yn y DU ddiagnosis o ganser.

Bydd mwy nag un o bob tri pherson yn datblygu rhyw fath o ganser yn ystod eu hoes. Yn y DU, y pedwar math mwyaf cyffredin o ganser yw: canser y fron, canser yr ysgyfaint, canser y prostad a chanser y coluddyn. Yn 2011, roedd y mathau hyn o ganser yn cyfrif am dros hanner (53%) o bob achos newydd.

(NHS Choices, 2015)

Gellir atal o leiaf un rhan o dair o bob achos o ganser. Mae dulliau atal yn darparu'r strategaeth hirdymor fwyaf cost-effeithiol ar gyfer rheoli canser:

  • Y defnydd o dybaco yw'r ffactor risg mwyaf y gellir ei osgoi ar gyfer marwolaethau o ganlyniad i ganser ledled y byd. Mae defnyddio tybaco yn achosi tua 22% o farwolaethau o ganlyniad i ganser bob blwyddyn.
  • Mae addasu deiet yn ddull pwysig arall o reoli canser. Mae cysylltiad rhwng bod dros bwysau ac yn ordew a llawer o fathau o ganser megis yr oesoffagws, colorectwm, y fron, endometriwm a'r arennau.
  • Bydd gwneud ymarfer corff yn rheolaidd a chynnal pwysau iach, ynghyd â deiet iach, yn lleihau'r risg o ganser yn sylweddol.
  • Mae yfed alcohol yn ffactor risg ar gyfer llawer o fathau o ganser hefyd megis canser ceudod y geg, ffaryncs, laryncs, oesoffagws, afu, colorectwm a'r fron.

(WHO, 2015)

 

Rwy'n GALLU... atal canser

I weld mwy o fideos ar y testun hwn, ewch i'r dudalen sain a golwg

Yn gyffredinol, mae canser yn dod yn fwy cyffredin wrth i bobl heneiddio, ar wahân i’r gr?p oedran 90+ ymhlith menywod.
Uned Gwybodaeth ac Arolygaeth Canser Cymru (WCISU), 2015

Eisiau cyfrannu at yr adran hon?

Anfonwch y wybodaeth yr hoffech ei hychwanegu at y rhwydwaith

 

Videos

  • Video link

    Sut mae'r HPV Brechlyn Gwaith

    4 years ago • 10,413
  • Video link

    Teenage Cancer Trust’s Shunburn campaign

    5 years ago • 5,868
  • Video link

    Rwy'n GALLU... atal canser*

    5 years ago • 1,874

RT : In women, 1/2 bottle of wine/night or 23 cigarettes/week have similar cancer risks. Both add 36 cancers per 1000 users. Wa…

@PHNetworkCymru

Shaping our future in wales: Public Health Network Cymru Conference part 2 http://t.co/ypAiRCT4F7

@PHNetworkCymru

RT : #FuturesCymru2019 Future Generations Commissioner for Wales is opening the Shaping Our Fu…

@PHNetworkCymru