Newid yn yr Hinsawdd

Newid yn yr Hinsawdd

Er y gall cynhesu byd-eang greu rhai manteision lleol, fel llai o farwolaethau yn y gaeaf mewn hinsawdd tymherus a chynnydd o ran y bwyd a gynhyrchir mewn rhai ardaloedd, mae effeithiau cyffredinol newid yn yr hinsawdd ar iechyd yn debygol iawn o fod yn negyddol gan amlaf. Mae newid yn yr hinsawdd yn effeithio ar y ffactorau cymdeithasol ac amgylcheddol sy'n dylanwadu ar iechyd – awyr iach, dŵr yfed diogel, digon o fwyd, a lloches ddiogel.

Dros y 50 mlynedd ddiwethaf, mae gweithgareddau dynol – yn enwedig llosgi tanwydd ffosil – wedi rhyddhau digon o garbon deuocsid a nwyon tŷ gwydr eraill i ddal gwres ychwanegol yn yr atmosffer is ac effeithio ar yr hinsawdd fyd-eang.

Yn ystod y 130 mlynedd ddiwethaf, mae'r byd wedi cynhesu tua 0.85oC. Mae pob un o'r 3 degawd diwethaf wedi bod yn gynhesach nag unrhyw ddegawd blaenorol ers 1850.

Mae lefelau'r môr yn codi, mae rhewlifau'n toddi ac mae patrymau dyddodi yn newid. Mae digwyddiadau tywydd eithafol yn dod yn fwy dwys ac yn digwydd yn amlach.

Mae tymheredd aer uchel eithafol yn cyfrannu'n uniongyrchol at farwolaethau oherwydd clefyd cardiofasgwlaidd ac anadlol, yn arbennig ymysg pobl hŷn. Yn nhon wres 2003 yn Ewrop er enghraifft, cofnodwyd mwy na 70 000 o farwolaethau ychwanegol.

Mae tymheredd uchel hefyd yn cynyddu lefelau osôn a llygryddion eraill yn yr aer sy'n gwaethygu clefyd cardiofasgwlaidd ac anadlol.

Mae lefelau paill ac alergennau eraill yn yr aer hefyd yn uwch pan geir gwres eithafol. Gallant sbarduno asthma, sy'n effeithio ar tua 300 miliwn o bobl.

Mae patrymau glaw sy'n amrywio fwyfwy yn debygol o effeithio ar y cyflenwad o ddŵr croyw. Gall diffyg dŵr diogel amharu ar hylendid a chynyddu'r perygl o glefyd diarëig, sy'n lladd tua 760 000 o blant o dan 5 oed bob blwyddyn. Mewn achosion eithafol, mae prinder dŵr yn arwain at sychder a newyn.

Caiff amodau hinsawdd effaith fawr ar glefydau sy'n cael eu cludo mewn dŵr a chlefydau sy'n cael eu trosglwyddo drwy bryfed, malwod neu anifeiliaid gwaed oer eraill.

Mae newidiadau yn yr hinsawdd yn debygol o beri bod cyfnodau trosglwyddo'n hwy yn achos clefydau pwysig a gludir gan fectorau, ac yn debygol o newid eu hystod ddaearyddol.

Bydd pob poblogaeth yn cael ei heffeithio gan newid yn yr hinsawdd, ond mae rhai yn fwy bregus nag eraill. Mae pobl sy'n byw mewn gwledydd datblygol ar ynysoedd bach a rhanbarthau arfordirol eraill, dinasoedd enfawr, a rhanbarthau mynyddig a phegynol yn agored iawn i niwed.

 

Cyflwyniad i newid hinsawdd mewn 60 eiliad  Comisiwn Lancet ar Iechyd a Newid yn yr Hinsawdd 2015

You must install Adobe Flash to view this content.

I weld mwy o fideos ar y testun hwn, ewch i'r dudalen sain a golwg

Eisiau cyfrannu at yr adran hon?

Anfonwch y wybodaeth yr hoffech ei hychwanegu at y rhwydwaith

 

Videos

  • Video link

    Climate Change - The state of the science

    6 years ago • 73,561
  • Video link

    Climate Change in 60 seconds

    5 years ago • 173,106

RT : In women, 1/2 bottle of wine/night or 23 cigarettes/week have similar cancer risks. Both add 36 cancers per 1000 users. Wa…

@PHNetworkCymru

Shaping our future in wales: Public Health Network Cymru Conference part 2 http://t.co/ypAiRCT4F7

@PHNetworkCymru

RT : #FuturesCymru2019 Future Generations Commissioner for Wales is opening the Shaping Our Fu…

@PHNetworkCymru