Rhyw

Rhyw

Gall gwahaniaethau ac anghydraddoldebau rhwng y rhywiau arwain at annhegwch rhwng dynion a menywod o ran statws iechyd a mynediad i ofal iechyd. Er enghraifft:

  • Ni all menyw gael y gofal iechyd sydd ei hangen arni oherwydd bod normau yn ei chymuned yn ei hatal rhag teithio i glinig ar ei phen ei hun.
  • Mae bachgen yn ei arddegau yn marw mewn damwain am ei fod yn ceisio cyflawni disgwyliadau ei gyfoedion y dylai dynion ifanc fod yn “fentrus” a chymryd risgiau.
  • Mae menyw briod yn dal HIV am fod safonau cymdeithasol yn annog ei gŵr i gael perthnasau rhywiol gyda phobl eraill ac ar yr un pryd yn ei hatal hi rhag mynnu ei fod yn defnyddio condom.
  • Mae cyfradd y dynion sy’n marw o ganser yr ysgyfaint mewn un wlad yn llawer uwch na’r gyfradd ar gyfer menywod oherwydd ystyrir bod ysmygu yn arwydd o wrywdod, ac yn rhywbeth anfoesol ymhlith menywod.

Ym mhob un o’r achosion hyn, mae normau a gwerthoedd ymhlith y rhywiau, a’r ymddygiadau sy’n deillio ohonynt, yn cael effaith negyddol ar iechyd. Mewn gwirionedd, gall y darlun o’r rhywiau mewn cyfnod a lle arbennig fod un un o’r prif rhwystrau – os nad y rhwystr pwysicaf – sy’n gwahanu dynion a menywod a’r broses o sicrhau lles  Sefydliad Iechyd y Byd.

I'r rheiny sy'n uniaethu â'r rhyw a ddynodwyd ar eu tystysgrif geni, mae hyn bellach wedi ei ddiffinio'n ffurfiol fel 'Cisgender'. (O bapur newydd 'i', dydd Iau 25 Mehefin)

Yn ogystal, gall unigolyn brofi anghysur neu ofid oherwydd nad yw ei ryw biolegol yn cyd-fynd â’i hunaniaeth o ran rhywedd. Gelwir hyn yn ddysfforia rhyw. Er enghraifft, efallai y bydd gan rai pobl gorff dyn, ond eu bod yn adnabod eu hunain fel menyw, ac efallai fod eraill yn teimlo nad ydynt yn ddyn nac yn fenyw. Ceir rhagor o wybodaeth am ddysfforia rhyw ar Galw Iechyd Cymru.

Darllenwch fwy

 

Cydraddoldeb rhywiol ac iechyd

 

I weld mwy o fideos ar y testun hwn, ewch i'r dudalen sain a golwg

Ledled y byd ac ar bob oedran, mae gan fenywod risg sylweddol uwch o ddioddef o nam ar y golwg na dynion.
Sefydliad Iechyd y Byd, 10 ffaith am iechyd menywod

Eisiau cyfrannu at yr adran hon?

Anfonwch y wybodaeth yr hoffech ei hychwanegu at y rhwydwaith

 

Videos

  • Video link

    Caewch y Loophole - NSPCC

    4 months ago • 1,498
  • Video link

    Sexual Health Conference 2018 - Welcome from Jan Williams and Keynote Address Dr Frank Atherton

    1 year ago • 9
  • Video link

    Sexual Health Conference 2018 - First Q&A session

    1 year ago • 13
  • Video link

    Sexual Health Conference 2018 - A Review of Sexual Health in Wales

    1 year ago • 35
  • Video link

    Sexual Health Conference 2018 - Healthy Relationships in the Welsh Curriculum

    1 year ago • 8
  • Video link

    Sexual Health Conference 2018 - Health4LGBTI

    1 year ago • 27
  • Video link

    Sexual Health Conference 2018 - Second Q&A

    1 year ago • 14
  • Video link

    Sexual Health Conference 2018 - Panel Debate – Looking ahead Sexual Health for Future Generations

    1 year ago • 12
  • Video link

    Young Person's Clinic - What's It All About?

    4 years ago • 1,934
  • Video link

    NHS - Chlamydia

    9 years ago • 1,698
  • Video link

    Bod yn berson ifanc: Addysg Rhywioldeb Cynhwysfawr

    3 years ago • 25,107
  • Video link

    Adrodd gorfodol ar FGM, Yr Adran Iechyd

    3 years ago • 1,334
  • Video link

    Menywod yn siarad am eu profiadau personol o anffurfio organau cenhedlu benywod FGM, Yr Adran Iechyd

    3 years ago • 2,203
  • Video link

    Cyfres Cryfhau Arweinyddiaeth - Pennod 10

    3 years ago • 69
  • Video link

    Y Gyfres Cryfhau Arweinyddiaeth – Pennod 8

    3 years ago • 107
  • Video link

    Cyfres Cryfhau Arweinyddiaeth - Pennod 7

    3 years ago • 194
  • Video link

    Y Gyfres Cryfhau Arweinyddiaeth – Pennod 4

    4 years ago • 77
  • Video link

    Y Gyfres Cryfhau Arweinyddiaeth: Rhif 1

    5 years ago • 775
  • Video link

    Heddlu Gwent, Thistle

    7 years ago • 16,204
  • Video link

    caniatâd - mae'n syml fel te

    4 years ago • 4,619,866

RT : In women, 1/2 bottle of wine/night or 23 cigarettes/week have similar cancer risks. Both add 36 cancers per 1000 users. Wa…

@PHNetworkCymru

Shaping our future in wales: Public Health Network Cymru Conference part 2 http://t.co/ypAiRCT4F7

@PHNetworkCymru

RT : #FuturesCymru2019 Future Generations Commissioner for Wales is opening the Shaping Our Fu…

@PHNetworkCymru