Cost Tai Gwael yng Nghymru

Mae adroddiad newydd, a gyhoeddwyd ar y cyd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru, Ymddiriedolaeth BRE a Llywodraeth Cymru, yn cael ei lansio heddiw mewn Seminar Grŵp Gwybodaeth Tai dan arweiniad Llywodraeth Cymru.

Nod y digwyddiad yw rhoi cyfle i'r rheini sydd â diddordeb mewn ystadegau tai yng Nghymru ddarganfod am y datblygiadau diweddaraf ym maes tai.

Mae Cost Tai Gwael yng Nghymru yn edrych yn fanwl ar y cysylltiadau rhwng amodau tai gwael (‘peryglon yn y cartref’) a’u heffaith ar iechyd a lles a’u cost i’r GIG a’r gymdeithas ehangach. Mae'n ategu canfyddiadau yn yr adroddiad Making a Difference Housing and Health: A Case for Investment, ac mae hefyd yn adeiladu ar gyhoeddiadau blaenorol gan BRE Trust a Shelter.

Mae'r adroddiad hwn yn canolbwyntio ar beryglon yn y cartref sy'n effeithio ar ganlyniadau iechyd a lles, er enghraifft trwy beri risg ddifrifol neu uniongyrchol i iechyd a diogelwch unigolyn. Yn 2017-18, amcangyfrifwyd bod 238,000 o anheddau gyda’r peryglon hyn yng Nghymru, neu oddeutu 18 y cant o gyfanswm y stoc dai, gyda’r peryglon mwyaf cyffredin yn ymwneud â chwympiadau yn y cartref, a chanlyniadau byw mewn tai oer.

Dywedodd Dr Sumina Azam, Ymgynghorydd Iechyd y Cyhoedd: 

“Mae’r adroddiad hwn yn ychwanegu at ein dealltwriaeth o’r berthynas rhwng amodau tai gwael, galwadau ar y GIG, yn ogystal â chostau cymdeithasol eraill. Mae'n darparu tystiolaeth y gellir ei defnyddio i atgyfnerthu'r angen am waith partneriaeth cryf, gyda dimensiwn tai integredig.
 
“Mae angen parhaus i sefydliadau weithio gyda’i gilydd, defnyddio eu cyd-asedau, a rhannu gwybodaeth a fydd yn helpu i fynd i’r afael â thai gwael trwy ymagweddau integredig tuag at dai ac iechyd, a chefnogi pobl i fyw bywydau iachach, hapusach”.

Dywedodd Louise Woodfine, arweinydd tai:

“Nid yw gadael pobl mewn tai afiach a pheryglus yn opsiwn. Gobeithiwn y bydd yr adroddiad hwn yn ysgogi trafodaethau ehangach parhaus ynghylch y cyfraniad sylweddol y mae tai yn ei wneud i wella iechyd a lles, lleihau costau gofal iechyd, ynghyd â hwyluso camau gweithredu sy'n arwain at gartrefi iachach a mwy cynaliadwy i bobl Cymru. ”